Duurzaam waterverbruik

Uit FOSwiki
Ga naar: navigatie, zoeken


Bewust omgaan met water[bewerken]

Een scout heeft eerbied voor de natuur. Dat hebben we allemaal ooit beloofd. Ook water is een deel van het milieu. En drinkwater wordt meer en meer een schaars goed.

Slechts een klein gedeelte van het water op aarde is geschikt voor consumptie. De winning en de zuivering van water is een erg kostelijke zaak. Bovendien zijn waterzuiveringstations geen wondermiddeltje. Het probleem wordt niet echt opgelost, maar verlegd. Sommige stoffen worden moeilijk of niet uit het water gehaald en het achterblijvende slib is giftig en creëert een enorme afvalberg. We kunnen dus maar beter zuinig omspringen met leidingwater. Tijdens activiteiten, op weekends en op kampen kunnen we met een paar simpele tips heel wat leidingwater besparen en ervoor zorgen dat we minder water vervuilen.

Duurzaam omspringen met drinkbaar water[bewerken]

Drinkbaar water heb je enkel nodig voor alles wat te maken heeft met eten, drinken, koken, afwassen en persoonlijke hygiëne. Voor zowat alle andere zaken hoef je geen drinkbaar water te gebruiken. Minder drinkwater verbruiken doe je in de eerste plaats door spaarzaam om te gaan met water en door rivier- en regenwater te gebruiken waar dat verantwoord is (om te kuisen, voor waterspelletjes, om vuurtjes te doven). Let er wel op dat regenwater – zeker voor waterspelletjes – koel en niet te lang wordt bewaard.

Minder watervervuiling[bewerken]

  • Gebruik zo weinig mogelijk zeep en andere reinigingsproducten.
  • Gebruik zuivere en natuurlijke zepen, zowel voor handzeep als voor afwasproducten, shampoo, tandpasta, …
  • Laat geen schoonmaakproducten rechtstreeks in een rivier of beek terechtkomen.
  • Plaats de hudo altijd minstens 10 meter van een waterloop.

Waterarm koken[bewerken]

Ook in de keuken of fouragetent kan je heel wat water besparen. Giet bijvoorbeeld zo weinig mogelijk water bij aardappelen en groenten. Overtollig water moet je toch maar weggieten. Het kost bovendien meer energie en je verliest er heel wat vitaminen en voedingsstoffen mee. Aardappelwater en groentenat kan je ook toevoegen aan je soep of je kan er saus mee maken. Zo gaat er niets verloren.

Spelen rond het thema water[bewerken]

Waterquiz[bewerken]

Waterquiz

Origami waterdiertjes plooien[bewerken]

Neem een origamiblaadje, volg de instructies en … je krijgt een kikkertje.

Pinguïns op een ijsschots[bewerken]

Een aantal pinguïns staan samen op een ijsschots (vertaald: een aantal kinderen staan samen op een stuk krantenpapier). Het klimaat verandert, de aarde warmt op en de ijsschots begint dus te smelten (m.a.w.: de leiding scheurt stukjes van het krantenpapier). De pinguïns proberen zo lang mogelijk op hun ijsschots te blijven staan door elkaar vast te houden. Het spel is gedaan als alle pinguïns in de oceaan gevallen zijn.

Waterkunst[bewerken]

Gebruik jullie creativiteit en fantasie. Neem verf, klei, je dwarsfluit of je toetsenbord ter hand en ontwerp met je leden de prachtigste waterkunstwerken. Gedichten, schilderijen, foto’s, beelden en symfonieën kunnen daarna ook nog verwerkt worden tot een tentoonstelling of optreden.

Experimenteren met water[bewerken]

Heel wat dingen kan je ook aantonen met een leuk experiment. Trek je witte schort aan, kijk een beetje verward, tover je lokaal om tot een labo en ga aan de slag met volgende experimenten:

De watercyclus[bewerken]

Verzamel een glazen pot, een paar kleine plantjes, een plastic dopje van een fles, aarde, zand en wat kleine stenen. Vul de pot zoals op de afbeelding en doe het deksel erop. Zet de pot op een zonnige plaats. Nu kan je in mini-formaat zien hoe de watercyclus werkt.

Watercyclus.png

Waterzuiveringsinstallatie[bewerken]

Leuk om uit te proberen is het zelf filteren van je water. Maak een aantal filters zoals deze op de afbeelding. Wat heb je nodig?

  • Trechters
  • Maatbekers
  • Papieren koffiefilters
  • Verschillende soorten stof
  • Vloeipapier
  • Gewoon papier
  • Watten
Waterzuiveringsinstallatie.png

Maak modderwater door kraantjeswater te mengen met aarde en kiezelsteentjes. Doe een filtermembraan (koffiefilter, stof, papier, watten, …) in elke trechter en plaats de trechters op de maatbekers. Doe dezelfde hoeveelheid modderwater in elke trechter. Hoe lang duurt het vooraleer het water volledig doorgestroomd is? Welk water is het zuiverste?

De waterbron[bewerken]

Deze proef maakt duidelijk hoe een waterbron ontstaat.

Wat heb je nodig?

  • een petfles
  • schaar
  • opvangbak
  • water
  • Plasticfolie
  • Zand
  • kleine kiezelsteentjes of grind

Zo zet je alles klaar

  • knip de bodem van de petfles
  • prik 3 gaatjes in de fles. Zorg ervoor dat je de gaatjes mooi onder elkaar prikt. Zorg er ook voor dat de gaatjes gelijk verdeeld zijn over de lengte van de fles en minstens 3 cm uit elkaar staan.
  • draai het dopje op de fles
  • hou de fles met het dopje naar beneden
Waterbron.png

vul de fles als volgt:

  • zand tot 2 cm onder het eerste gaatje
  • grind tot 2 cm boven het eerste gaatje
  • een stuk plasticfolie
  • zand tot 2 cm onder het tweede gaatje. zorg ervoor dat het zand de plasticfolie tegen de wand van de fles duwt
  • vul de fles verder met grind

Zo ga je te werk

  • hou de fles boven de opvangbak
  • giet wat water bovenin de fles
  • uit welk gaatje komt er water?
  • uit welk gaatje komt het meeste water?

Dit zou je gezien moeten hebben
Het meeste water komt uit het middelste gaatje, een beetje water uit het bovenste gaatje en geen water uit het onderste gaatje.

Hoe komt dat?
De plasticfolie stelt een ondoordringbare grondlaag voor (bijvoorbeeld leisteen of graniet). Het water kan er niet voorbij, daarom komt er door het onderste gaatje geen water. Het water hoopt zich op vanaf de plasticfolie, net zoals grondwater boven een ondoordringbare grondlaag. Het water bereikt eerst het middelste gaatje en gaat langs daar naar buiten lopen. Een bron in de natuur ontstaat op dezelfde manier. Later bereikt het water het bovenste gaatje en gaat het ook langs daar naar buiten lopen.

Waterspelen[bewerken]

Water is niet alleen nuttig en noodzakelijk, je kan er gewoon ook enorm leuke dingen mee doen. En dat kan gerust zonder liters water te verspillen. Waterballonnen kan je natuurlijk moeilijk in een beek vullen en als je water in je mond moet nemen, moet het drinkbaar water zijn. Maar er zijn talrijke andere mogelijkheden om met water te spelen zonder kraantjeswater te moeten gebruiken. Hieronder een aantal tips:

Aquaplay[bewerken]

Je kan het bekende speelgoed namaken met dakgoten of met kleinere afdekgootjes (beide te vinden in de doe-het-zelf zaak). Laat de kinderen greppels graven in het zand. In die greppels leggen ze dan de dakgoten of afdekgootjes. Een paar emmers beekwater erin en de pret kan beginnen. Laat de kinderen zelf experimenteren. Zo kan je bijvoorbeeld het water een stuk onder de grond laten stromen, een vijver maken, … Je kan bootjes knutselen in piepschuim en die op het water laten drijven.

Sponsenrace[bewerken]

Baken met lint een avontuurlijk stuk van je kampterrein af. Zet de deelnemers naast een emmer water aan de start van het parcours en duw ze een spons in de handen (er zit er vast nog wel een in je WaaW!-box). Bij het startsein laat iedereen zoveel mogelijk water in de spons lopen, loopt het parcours af en probeert op het einde nog zoveel mogelijk water in de spons over te houden en in een emmer uit te wringen.

Overgooien[bewerken]

Span een zeil of doek tussen twee rechtstaande palen. Maak ploegen van vier kinderen. Twee kinderen staan aan de ene kant van het zeil, twee aan de andere kant. Twee kinderen starten met een emmer water en moeten een soort parcours afleggen. Aan het eind van het parcours gooien ze het water over het zeil. Aan de andere kant staan de andere twee kinderen met een grote kuip om het water op te vangen en naar de eindbestemming te brengen. Af en toe eens wisselen!

Waterballet[bewerken]

Iedereen stroopt de broekspijpen voldoende hoog op en gaat met beide voeten in een bassin water staan. Zet een gepast muziekje op en je waterballet kan beginnen.

Tips voor watertrips[bewerken]

Het hoeft niet steeds een pretpark te zijn. Rond het thema water zijn er heel wat interessante en leuke dingen te doen.

Hidrodoe[bewerken]

Interactief waterdoecentrum. Een waterstofraket lanceren, mega zeepbellen toveren, waterdammen bouwen, buiten onder de waterparaplu lopen, … en veel meer waterexperimenten. Hidrodoe, Haanheuvel 7, 2200 Herentals www.hidrodoe.be info@hidrodoe.be 0800/90.300

Waterzuiveringstation[bewerken]

Bezoek eens een waterzuiveringstation of een drinkwaterproductiecentrum in je buurt. Op http://nme.milieuinfo.be vind je een heleboel mogelijke uitstappen over gans Vlaanderen.

Water als goed doel[bewerken]

Uiteraard helpen we allemaal elke dag een oud vrouwtje de straat over. Maar niets belet ons om onze dagelijkse goede daad eens een beetje grootser te zien. Ga op zoek naar een project in verband met water. Ver van je bed of net heel dichtbij, er zijn mogelijkheden genoeg om jullie steentje bij te dragen aan het behoud of de bereikbaarheid van drinkbaar water.

[bewerken]

Een emmer van 10 liter weegt 10 kilo. De gemiddelde persoon in een ontwikkelingsland gebruikt exact die hoeveelheid water per dag. In Europa gebruiken we als snel 120 tot 150 liter per persoon per dag. Hou een gesponsorde emmer-loop en zie hoe lang je een emmer van 10 liter kan dragen. Denk eraan dat veel kinderen in ontwikkelingslanden dit soms elke dag meerdere uren moeten doen. Gebruik hiervoor uiteraard water uit een meer, rivier of regenton.

Wensput[bewerken]

Maak een wensput van een emmer die je versiert met gras en bladeren. Vorm een cirkel rond je wensput, laat iedereen er een centje in smijten en een wens doen. Eventueel kan je een draagbare wensput maken en hiermee rondgaan in je gemeente.

Fles-spaarpot[bewerken]

Ontwerp spaarpotjes van lege waterflessen. Verzamel hierin met de hele tak of eenheid kleingeld van familie en vrienden.

[bewerken]

Vier een hele week dat je zo’n vlotte toegang hebt tot drinkbaar water. Drink een hele week water in plaats van frisdrankjes. Laat vrienden en familie je sponsoren.

A penny for a flush[bewerken]

In heel wat ontwikkelingslanden is er geen proper water voor sanitair. Plaats een spaarpotje op het toilet en vraag iedereen er een centje in te steken iedere keer als ze doorspoelen.

Schoonmaakactie[bewerken]

Organiseer een evenement waarbij je de lokale rivieroevers of het strand gaat schoonmaken.

Bronnen[bewerken]

  • Loslopend Wild, Deel II. Steunpunt Jeugd
  • Spelen met water. Vlaamse Dienst Speelpleinwerk