Uit FOSwiki

Dit (deel van het) artikel is een beginnetje. Je wordt uitgenodigd op bewerk te klikken om je kennis aan dit artikel toe te voegen.

Deze pagina is een onderdeel van de pagina Kamp.
Je kan er verder doorklikken naar allerhande praktische kampinformatie.

Op kamp gaan ... dat betekent ook een bende hongerig knorrende magen. Gelukkig is de fourage- of kookploeg om dat probleem aan te pakken.

Inhoud 1 Taken kookploeg 2 Koken voor minder geld 3 Milieuvriendelijk koken 4 Voedselveiligheid 4.1 Beter voorkomen dan genezen: enkele tips! 4.2 Verhit je voedsel 4.3 Koel je voedsel 4.4 Gebruik de koelkast wijs 4.5 Ai, geen koelkast 4.6 De diepvriezer en zijn troeven 4.7 Drinkbaar water? 4.8 Surftips 5 Menu 6 Zelfkook 7 Leesvoer

Taken kookploeg

Op voorhand maak je best duidelijke afspraken tussen de leidingsploeg en de kookploeg. Spreek duidelijk af wat je precies van de kookploeg verwacht.

• Moeten ze een menu opstellen?
• Met welke aspecten van het kampprogramma moeten ze rekening houden (dagindeling, tweedaagse, omgekeerde dag, lunchpakket voor een dagtocht, inkleding in het kamptthema)?
• Welk budget mag de kookploeg besteden? Hoe verlopen de betalingen? Op welke manier moet de kookploeg de uitgaven bijhouden?
• Opstellen van de boodschappenlijst?
• Aankopen:
  • voor het vertrek
  • wie doet aankopen?
  • prijs?
  • hoeveelheid?
  • bewaarfactor
  • ter plaatse : kampbezoek afspraak met leveranciers
  • wie? financiële verwerking?

Koken voor minder geld

• Ga je met je jeugdbeweging deze zomer op kamp in Wallonië dan kan je een beroep doen op een toelage van APAQ-W, het Waals agentschap ter promotie van een kwaliteitsvolle landbouw. APAQ-W voert immers al enkele jaren de actie BonApp’ au Camp. Je kan van hen 6 euro per deelnemer verkrijgen (met een maximum van € 600,00 per kamp). Twee weken voor het kamp dien je het aanvraagformulier in te vullen. Tijdens het kamp moet je ook een opdracht vervullen. Meer informatie op de site van Steunpunt Jeugd.
• Bij Colruyt kan je zoals steeds terecht om 3% korting te krijgen op je aankopen. Klassieke extra's zijn nog steeds de gratis streng worsten - even lang als de langste leid(st)er - en de bal. Vergeet je jeugdkortingskaart niet aan te vragen. Verder kan je ook snuisteren in hun kamprecepten.
• Bij Delhaize moet je minstens drie weken voor het kamp het inschrijvingsformulier invullen. Doe je dit, dan sturen ze je een welkomstpakket toe met tal van voordelen. Zo krijg je een kortingskaart die je zal toelaten om van een korting van 5% te genieten op al je aankopen (behalve alcohol en sigaretten) voor en tijdens het kamp.
• Bij Carrefour kan je een kortingkaart van 5% krijgen als je je aanmeldt bij een van hun verkooppunten (Carrefour Hyper of GB). Je moet wel een Happy Days-kaart hebben. Heb je die niet, dan kan je er gratis één krijgen.
• Bij de Makro kan je een eenmalige kortingsbon van 5% krijgen als je je inschrijft.

Milieuvriendelijk koken

Op de pagina milieuvriendelijk scouten op kamp vind je meer info over afvalarm koken.

• Denk aan het milieu en probeer je kampvoedsel lokaal in te kopen. Op www.fermweb.be krijg je alvast voor Vlaanderen een overzicht van landbouwers waar je rechtstreeks 'bij de boer' kunt aankopen.
• Nog meer tips en suggesties voor een milieuvriendelijke keukentent vind je op kamp4nature.be.

Voedselveiligheid

Beter voorkomen dan genezen: enkele tips!

Een voedselvergifting op kamp? Liever niet, horen wij je denken. Maar het gebeurt vlugger dan je denkt. Voedsel dat wordt besmet door ziektekiemen of gifstoffen kan leiden tot dit schone kwaaltje, met als bekendste voorbeeld Salmonella. De klachten zijn misselijkheid, plotselinge buikkrampen, overgeven en diarree.

Verhit je voedsel

Je kan het risico sterk verminderen door het voedsel voldoende te verhitten. Niet alleen vlees, maar ook schotels, dooiwater, je handen, … kunnen besmetting veroorzaken. Ook rauwe groenten kunnen besmet zijn. Een droge omgeving, zout, zuur en zoet zijn hinderpalen voor vermeerdering van bacteriën. Wanneer je het voedsel in de koelkast bewaart, rem je de ontwikkeling van bacteriën weliswaar af, maar sterven doen ze niet. Ook bij het invriezen blijven ze sluimeren in het voedsel. Alleen bij verhitting tot minstens 60° Celsius gaan ze dood. Dat kan door koken, bakken en braden.

Koel je voedsel

Een koelkast of een koele ruimte is onontbeerlijk om je producten vers te houden. 7°C is het absolute maximum voor bewaren van voeding. Sommige producten zoals vleesbereidingen, gehakt en verse vis hebben zelfs een nog lagere temperatuur nodig, namelijk maximum 4°C.

Gebruik de koelkast wijs

Bewaar je vis en vlees het dichtst bij het koelelement. Dit is doorgaans bovenaan in de koelkast. De zuivelproducten mogen in het midden, terwijl groenten en fruit onderaan horen. Om zeker te zijn dat je koelkast voldoende koelt en dus beschermt tegen bacteriën, plaats je best een thermometer in de koelkast.

Ai, geen koelkast

Heb je geen koelruimte, vermijd dan zeker om bederfbare producten mee te brengen naar de kampplaats. Hou het dan bij droge voeding en conserven. Bederfbare eetwaren koop je best ter plaatse en zo kort mogelijk vóór de bereiding.

De diepvriezer en zijn troeven

De diepvries lijkt je misschien een overbodige luxe, maar is het niet altijd. Je kan de producten aankopen op het moment dat ze goedkoop zijn, je kan je gerechten vooraf klaarmaken en voedselresten veilige bewaren. Nadelen zijn er natuurlijk ook. Je hebt bijvoorbeeld (logisch) een koelkast nodig, alsook elektriciteit. Ook het transport moet beter worden gepland en het invriezen moet ook correct gebeuren anders vries je de bacteriën gewoon in. Ook het ontdooien van de producten houdt een risico in en moet dus volgens de regels van de kunst gebeuren.

Drinkbaar water?

Drinkwater water dat gebruikt kan worden voor de bereiding van voedsel, komt in ons land vooral voor in de vorm van leidingwater. Dat water moet aan vrij strenge normen voldoen. In een kampgebouw is het water doorgaans afkomstig van het waterleidingnet. Is dit niet het geval (vaak voorkomend bij tentenkampen), vraag dan of de eigenaar een recent attest met goedkeuring van het water kan voorleggen. Zo’n attest moet uitgereikt zijn door een ontleedcentrum dat werd erkend door het Instituut voor Hygiëne en Epidemiologie.

Wees voorzichtig met het gebruik van niet-drinkbaar water. Regenwater, opgevangen in zuivere vaten, kan je gebruiken voor douches en baden. Regenwater verzameld via dakgoten, bevat het afgespoelde vuil van het dak en is bijgevolg ongeschikt om te koken en om je te wassen. Je kan het wel gebruiken om te poetsen, maar niet om de vaat te doen!

Bij de aftappunten van water dat niet drinkbaar is, breng je best een goed zichtbare en duidelijke waarschuwing aan. Breng je leden ook op de hoogte van waar ze wel drinkbaar water kunnen krijgen. Wees ook voorzichtig met water dat uit grote citernes komt. De ervaring leert dat heel wat problemen hun oorzaak vinden in vuil water.

Surftips

• Je kookt ook best veilig. Daarom ontwikkelde het Federaal Voedselagentschap (www.favv.be) een brochure met heel wat tips om te voorkomen dat een of andere voedselvergiftiging je zomerkamp zou bederven. Je kan deze brochure hier downloaden. Meer informatie of bijkomend materiaal kan je verkrijgen door te mailen naar info@favv.be of te telefoneren naar het gratis nummer 0800 13 550.
• Voedselveiligheid op kamp

Menu

Op het net kan je als kampkok heel wat nuttige informatie terugvinden. Enkele surftips:

• Scoutscooks.be is een site van een oud FOSser die zijn kennis met je wil delen. Er staat onder meer een berekeningstabel op, waarmee je kan berekenen welke hoeveelheden je voor je groep nodig hebt.
• Nog een goede webtip is kokenopkamp.be. Deze deelsite van jeugdwerknet bevat een receptendatabank. Alle recepten zijn ontwikkeld voor groepen van minstens 10 personen, maar via een handige calculator kun je de ingrediënten op maat laten herberekenen naar je eigen wensen (makkelijk voor je boodschappenlijstje). De site beperkt zich trouwens niet enkel tot recepten. Je krijgt er nog heel wat meer informatie over o.a. voedselpiramide, voedselveiligheid, ecologisch koken,....

Zelfkook

Op kamp wordt vaak aan zelfkook gedaan. Er wordt een vuur gesjord, en de gasten leren voor het eerst hun eigen potje koken.

• In deTechniekengids lees je alles over het sjoren van je tafelvuur, kribbevuur, kraanvuur, reflectorvuur, jagersvuur, greppelvuur, sleutelgatvuur of dakotavuur. Al deze vuren zijn geschikt om op te koken.
• Zie Woudloperskeuken voor DIY-menu-tips, de ideale inleiding (of klassieker) tot zelfkook.

Leesvoer

Doe een duik in de literatuur!

• 'Koken op kamp' is een kookboek geschreven door twee ervaren kampkoks. De auteurs geven je praktische tips en verhalen mee over koken voor grote groepen. De recepten blijven steeds binnen een dagbudget van 5 euro per eter. Het boek kost 12,5 euro en is te bestellen via 123feelfree.be
• Kampkippen en kikkerwten: de gids voor jeugdbewegingen die ecologisch willen koken op kamp.
• Loslopend Wild 1 & Loslopend Wild 2 (te koop bij Steunpunt Jeugd of te leen bij FOS Open Scouting).
• Voor lekkerbekken biedt de provincie Limburg je het Limburgs Kampkookboekje aan. Ze hebben aandacht voor het bereiden van gezonde maaltijden. Je krijgt er tevens ook nog enkele recepten cadeau.