Takindeling

Uit FOSwiki
Ga naar: navigatie, zoeken


FOS Open Scouting is er voor alle kinderen en jongeren vanaf 6 jaar. Maar die kan je uiteraard niet allemaal in één grote groep laten spelen. Daarom werken we met takken. Zo kunnen we onze Fundamenten vertalen naar concrete activiteiten op maat van elke leeftijdsgroep.

De officiële FOS-takindeling[bewerken]

De officiële FOS-takindeling (met de bijhorende geboortejaren voor het scoutsjaar 2016-2017) ziet er als volgt uit:

Schema Takindeling.jpg

Bevers-Zeehonden[bewerken]

6 tot en met 7 jaar

Bevers en Zeehonden zijn nog sterk op zichzelf gericht. Dat merk je vooral als ze honderduit over hun ervaringen vertellen. Groepjes ontstaan willekeurig, rond toevallige gebeurtenissen. Toch merk je dat ook zij langzamerhand groepsbesef krijgen terwijl ze de wereld ontdekken. Hun levendige fantasie houdt hun aandacht niet lang bij hetzelfde onderwerp. Eerst apen ze de leiding na, dan de tovenaar die langskomt. Even later zijn ze intens geboeid door een vogeltje dat in het gras rondspringt of begint weer een nieuw verhaal…

Welpen[bewerken]

8 tot en met 10 jaar Welpen krijgen meer aandacht voor de groep. Vriendjes worden bewust gekozen en kliekjes ontstaan. "Geen vrienden hebben" is heel erg... Van nature hebben ze een talent om zich in situaties en personen in te leven. Heb je al gemerkt hoe heftig Welpen reageren als iemand een spel niet eerlijk speelt? Of hoe de "slechte" deerlijk toegetakeld uit het bosspel komt? Natuurlijke competitie is typisch: een spel winnen of verliezen is van levensbelang. In die fase groeit ook vaak een eerste imago: de sterkste, de lenigste of de creatiefste zijn.

Jongverkenners/Jonggidsen-Aspiranten[bewerken]

11 tot en met 13 jaar

Bij Jonggidsen, Jongverkenners en Aspiranten is de groep als geheel enorm belangrijk. Kleine bendes worden opgericht, (geheime) kampen gebouwd om samen de spannendste spelen uit te werken. De groep bepaalt de stijl, de norm, de communicatie en de sfeer. Jongverkenners, Jonggidsen of Aspiranten voldoen wel of niet. De een is enorm populair en leidt, de ander raakt stilzwijgend in de verdrukking. Deze leeftijd is dan ook cruciaal om lid van Open Scouting te blijven.

Het is de leeftijd van verschillende interesses. Jongverkenners, Jonggidsen en Aspiranten hongeren naar informatie allerhande: ze leggen verzamelingen aan en houden artikels bij. Vaak sluiten ze stevige en intense vriendschappen: “een hartsvriend(in)” . Jonggidsen vinden jongens kinderachtig of te ruw, terwijl Jongverkenners meisjes als aanstellerig of giechelachtig bestempelen.

Verkenners/Gidsen-Juniors[bewerken]

14 tot en met 15 jaar

Gidsen, Verkenners en Juniors worden zich van hun omgeving en de maatschappij bewust. Ze maken grootse plannen en vinden het een erezaak die met succes te realiseren. Ze gaan op elke uitdaging in terwijl ze de banden met thuis stilaan loslaten. Over hun ouders, de klas, de leerkrachten en natuurlijk over zichzelf hebben ze een uitgesproken mening die ze vaak onder invloed van leeftijdsgenoten vormen. Verkenners/Gidsen en Juniors voelen zich hierdoor soms erg onzeker en zoeken dan steun bij gelijkgestemde leeftijdsgenoten. Vrienden worden zeer belangrijk. Gidsen, Verkenners en Juniors hebben intense sociale contacten, maar het gevoel van eenzaamheid is nooit ver weg. En last but not least: Verkenners ontdekken dat Gidsen toch niet zo aanstellerig zijn en meisjes vinden jongens plots niet meer zo kinderachtig; Gidsen en Verkenners krijgen aandacht voor elkaar.

Seniors[bewerken]

16 jaar/ 16 tot en met 17 jaar

Seniors vertonen meestal een uitgesproken zin voor onafhankelijkheid en individualiteit. Hun bewust beleefde persoonlijke waarden en normen stemmen niet steeds overeen met die van onze maatschappij. Deze eigenschap en een sterk sociaal gevoel zorgen voor het ontstaan van intense vriendschappen. De wereld dringt zich aan hen op en dat uit zich in concrete vragen over studie- en beroepsambities. Meestal kunnen vertrouwenspersonen hen in de zoektocht naar hun eigen identiteit en zelfontplooiing verder helpen.

Leiding[bewerken]

Vanaf 17/18 jaar en ouder

De leiding van Open Scouting is een mix van mensen en ideeën, motivaties en hobby's, stijlen en imago's. Toch hebben ze enkele zaken gemeen: de wil om kinderen en jongeren de wereld te helpen ontdekken. Dat doen ze in vriendschap en vertrouwen met elkaar. In leiding staan is ook groeien: je leert jezelf in vraag stellen, je leidersstijl aanpassen, engagementen en verantwoordelijkheden opnemen, elkaars sterke en zwakke punten kennen. Samen trachten we een toffe groep uit te bouwen.

Stam[bewerken]

Vanaf 17/18 jaar en ouder

De leider of leidster die na enkele jaren meedraaien niet meer voldoende tijd vindt om elke week weer van de partij te zijn, kan in de Stam stappen. Ook sommige Seniors kiezen er bewust voor. Daarom hebben vele groepen binnen Open Scouting een Stamwerking: een tak als een ander, maar met een beperkter engagement en een eigen ritme. De activiteiten op maat hebben net dat ietsje meer en worden door de leiding ondersteund. Met een Stamwerking, goed afgestemd op de rest van de eenheid, gaat bovendien moeizaam opgedane expertise niet verloren, b.v. over het organiseren van grote activiteiten en kampen of de bouw van een lokaal.

Waarom een officiële takindeling?[bewerken]

De takindeling verschilt weleens van eenheid tot eenheid. Op zich geen probleem. Toch kiezen we ervoor om binnen FOS Open Scouting uit te gaan van een officiële takindeling, en wel om volgende redenen:

  • Een basis voor de eenheden

Voor opstartende eenheden is het heel handig om iets te hebben om op terug te vallen bij de organisatie van hun eenheid. Ook voor bestaande eenheden die stilstaan bij hun gangbare indeling, is een officiële indeling van FOS een handig instrument om op terug te vallen en ideeën uit te putten.

  • Een basis bij de ontwikkeling van takproducten

Zo is het bijvoorbeeld handig om bij de ontwikkeling van een handboek voor welpenleiding te weten welke leeftijd welpen hebben, zodat het product ook daadwerkelijk bruikbaar is voor de leiding.

  • Een basis voor vormingen en cursussen over takwerking

De instructeurs die het uitgebreide vormingsaanbod van FOS Open Scouting realiseren, hebben nood aan een houvast en kader om sessies op te bouwen. In het wilde weg praten, inspireren en uitwisselen over takwerking is niet evident. Vandaar dat we de officiële takindeling steeds als maatstaf gebruiken als we vormingsblokken rond takwerking ontwikkelen. Dat wil niet zeggen dat er over andere indelingen niet gesproken kan worden, maar wel dat je niet kan en mag verwachten dat er voor elke soort takindeling vorming georganiseerd wordt.

  • Een basis voor de organisatie van provinciale of nationale activiteiten

Bij de organisatie van een nationaal evenement zoals Nawelda of Kamp100, is het handig om te weten op welke leeftijd(en) het programma moet worden afgestemd. Op die manier kunnen we ook duidelijk op voorhand aan eenheden vertellen op welke leeftijdsgroep het programma gericht zal zijn.

De filosofie achter de indeling[bewerken]

  • De instapleeftijd ligt op 6 jaar. We kozen hiervoor omdat de leiding zelf aangaf dat 5-jarigen erg jong zijn om mee te draaien in een scoutswerking. Bovendien kunnen we hierdoor met een tweejarige Bever-Zeehondenwerking werken. Op deze leeftijd maken kinderen namelijk op korte tijd bijzonder veel veranderingen door (zowel op fysiek, motorisch, cognitief als sociaal vlak). Daardoor werd het leeftijdsverschil in de vroegere driejarige werking bij deze tak niet als een meerwaarde ervaren. Een tweejarige werking biedt de kinderen ook een veiligere omgeving met meer geborgenheid.
  • De overgang tussen Bevers-Zeehonden en Welpen ligt op het moment dat kinderen stilaan in staat zijn om zich in te leven in de gedachten en gevoelens van anderen, op het moment dat ze in staat zijn om in groep te beginnen werken.
  • Een driejarige werking wordt als een meerwaarde ervaren voor de nest-patrouille-kwartierwerking. Jongere kinderen leren van oudere kinderen en de oudere kinderen leren rekening houden met de jongere. Enkel op bepaalde leeftijden – namelijk de kleutertijd (en vlak daarna) en de puberteit – wordt het leeftijdsverschil als een nadeel ervaren. Dit kan verklaard worden door de grote veranderingen die het kind/jongere op die leeftijd doormaakt. Om die redenen werd gekozen voor een tweejarige werking bij Bevers-Zeehonden en VG’s-Juniors en een driejarige werking bij Welpen en JVG’s-Aspiranten.
  • De overgang tussen Welpen en JVG’s-Aspiranten ligt op het moment dat de kinderen motorisch volledig ontwikkeld zijn. Er werd ook voor gekozen om deze overgang niet samen te laten vallen met de overgang tussen het lager en het middelbaar onderwijs, zodat er slechts één grote stap tegelijkertijd gezet moet worden.
  • Tijdens hun VG-Juniortijd zitten de jongeren volop in de puberteit. Een kleinere groep VG’s-Juniors is dan makkelijker om te werken. Hoe meer leeftijden, hoe groter de groep. In een kleinere groep kunnen de jongeren nauwer samenwerken en een hechtere groep vormen. Deze veilige omgeving zorgt ervoor dat jongeren meer zullen durven uitproberen, wat erg belangrijk is op deze leeftijd.
  • Voor de Seniors werd geen keuze gemaakt tussen een een- of een tweejarige werking. Beide opties hebben hun voor- en nadelen.
    • Voordelen eenjarige werking:
      • Er is één topjaar. Er wordt gestopt op het hoogtepunt.
      • Het is een duidelijk afgebakend engagement.
      • Het is een ideale tijdspanne om een project af te werken.
    • Voordelen tweejarige werking:
      • Er is tijd om grotere projecten uit te werken en ergens naar te streven.
      • Er is mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren.
      • Er is een grotere marge om te kunnen groeien en fouten te maken.
  • De instapleeftijd voor leiding komt hierdoor op 17 of op 18 jaar. Beide opties hebben hun voordelen:
    • 17 jaar: De meeste jongeren zitten op dit moment in het zesde middelbaar. Op deze manier valt de overgang tussen Senior en leiding niet samen met de overgang van het middelbaar onderwijs naar werk of hogere studies.
    • 18 jaar: De jongeren kunnen langer ‘kind’ zijn, zonder dat ze een grote verantwoordelijkheid moeten dragen. Bovendien zijn ze meerderjarig op het moment dat ze in leiding komen.