Broeikasspel

Uit FOSwiki





09 team.png

Auteur: JeROM
Eenheid auteur: (Departement Leefmilieu, Natuur en Energie)

Spelverloop:
#Baken het speelveld af met de linten (zoals in figuur in document).

  1. Overloop met de ganse groep het speelveld. Ga in elk vlak staan en geef de passende uitleg rond het vlak:
    • aarde: plaats waar wij leven, de zon geeft warmte aan de aarde
    • dampkring: laag rondom de aarde die schadelijke stralen tegenhoudt, zorgt er voor dat er zuurstof aanwezig is en dat wij kunnen leven op de aarde
    • zon: zorgt voor licht en warmte

Plaats de dozen met de aarde en de zon in hun respectievelijke vlakken. De ‘zonnedoos’ is gevuld met ‘zonnekaartjes’ die ‘zonnestralen’ voorstellen, de ‘aarddoos’ is leeg.

  1. Verdeel de groep in twee (gelijke) groepen. De ene groep krijgt een kaartje met een zonnetje rond de hals en gaat op het zonnevlak staan. De andere groep krijgt een kaartje met de aarde rond de hals en gaan op het aardvlak staan.
  2. Bij dit deel van het spel mag er niet gelopen worden. Wie toch loopt, wordt uitgesloten! De leden van de zonnegroep brengen elk één kaartje uit de zonnedoos over naar de doos van de aarde. De kaartjes symboliseren warmte: de zon geeft warmte af aan de aarde.

De aarde gaat de gekregen warmte reflecteren. Ze nemen elk één kaartje (wat de zonnegroep net in de aardedoos gelegd heeft) terug uit de doos en brengen dit terug naar de zonnedoos. Laat goed aanvoelen dat de aarde, bij een onaangetaste en stabiele dampkring, geen enkel probleem heeft met de aangevoerde warmte terug af te voeren. Onderbreek na ongeveer 3 minuten en bespreek de resultaten:

    1. de aangevoerde warmte wordt zonder problemen afgevoerd
    2. de aarde warmt niet op

- Wissel beide groepen, de zonnegroep worden aardmannetjes, de aardmannetjes worden zonnemannetjes. Laat dit weer ongeveer 3 minuten spelen en bespreek weer het resultaat. In dit deel is de dampkring nog niet aangetast door de activiteit van de mens en de temperatuur op aarde blijft stabiel. Maar wat gebeurt er als de steeds meer en meer schadelijke gassen in onze atmosfeer terechtkomen?

- Verdeel de groep in drie, één groep wordt zonnegroep (kaartje met zon rond de hals), een andere aardgroep (kaartje met aarde rond de hals) en de derde wordt schadelijk gas (kaartje met doodshoofd rond de hals). De aardgroep en de zonnegroep hebben dezelfde taak als in deel één. De schadelijk-gasgroep zal nu CO2 produceren. Hiervoor maken ze puzzels die CO2-produceerders voorstellen. Zo gauw één puzzel klaar is, mag de maker in de dampkring gaan staan. Vanaf nu mag er in de dampkring wel gelopen worden! De CO2-er moet nu zorgen dat de aarde geen zonnewarmte meer terug kan reflecteren. Hij tikt de aardmannetjes aan die zonnewarmte terugbrengen naar de zon. De aangetikte aardmannetjes gaan terug naar de aarde en leggen hun zonnetje terug in de aarddoos. Ze gaan even naar de andere kant van hun speelterrein en nemen terug één zonnetje uit de doos en proberen opnieuw.

Naarmate er meer puzzels klaar zijn, komen er ook meer CO2-ers in de dampkring. Uiteindelijk zullen de aardmannetjes bijna niet meer door de dampkring kunnen komen. De zonnemannetjes brengen nog wel warmte naar de aarde. De aarde warmt dus op.

Na ongeveer 10 minuten stop je het spel en bespreekt je wat er gebeurd is. Benoem dit als broeikaseffect. Wissel de groepen onderling.

- Neem nu 2 leden van de zonnegroep en hang ze een groen kaartje rond de hals. Ze stellen natuurbeschermers voor. Zij proberen om elk 10 (of 20, dit hangt af van de leeftijd) dennekegels recht te zetten. De dennekegels stellen een nieuw aangeplant bos voor. Bomen nemen CO2 op en zet dit om in zuurstof. 100 m² begroeid met bomen zorgt voor de zuurstof van 18 mensen. Ontbossing is voor 10% verantwoordelijk voor het broeikaseffect.

Wanneer ze daarin geslaagd zijn, mogen ze één CO2-er uit de dampkring halen en stuurt die terug naar de aardepartij. Dan trachten ze terug 10 (of 20) dennekegels recht te zetten. Bespreek na ongeveer 10 minuten speeltijd het resultaat: het broeikaseffect zal afnemen.

- Wissel de groepen voor de laatste keer. De vorige milieubeschermers vervoegen terug de zonnegroep. De groep die nu zon wordt, levert de twee nieuwe milieubeschermers.

- Bespreek als afsluiting van het spel de resultaten. Wat stelde de groep vast toen er geen CO2-ers in de dampkring zaten? Wat gebeurde er wanneer ze wel in de dampkring kwamen? Konden de milieubeschermers het tij doen keren? Welke oplossing(en) kunnen we geven aan het broeikas-probleem?

Benodigdheden:

  • Linten om het speelveld af te bakenen (grootte van het speelveld afhankelijk van het aantal deelnemers)
  • Doos met zon (zonnedoos) en zonnekaartjes (aantal: drievoud van het aantal deelnemers)
  • Doos met aarde (aarddoos)
  • Doos met doodshoofd (ozondoos) en UV-kaartjes (met doodshoofd)
  • Kaartjes om rond de hals te hangen met afbeeldingen van zon (aantal: helft van het aantal deelnemers), aarde (aantal: helft van het aantal deelnemers), doodshoofd (aantal: derde van het aantal deelnemers) en milieu (2-tal) (of verschillend gekleurde kaartjes)
  • Dennekegels (20-tal)
  • Puzzels van auto’s, fabrieken, vliegtuigen, … (energieverbuikers die CO2 uitstoten)
  • Teerling met rode en groene vlakken