Stages

Uit FOSwiki

Waarom stages? - Ter voorbereiding op leiding - Opdoen van nieuwe ervaringen - Leren kennen van de verschillende leefwerelden - Leren nemen van verantwoordelijkheid - … - Waar stages? Is verschillend per eenheid. Sommige eenheden opteren om de seniors stage te laten lopen bij de drie jongste takken, andere slechts bij de twee. Meestal is dit dan omdat er een regel is die zegt dat eerstejaars leiding enkel leiding kunnen geven bij de Bevers/ Zeehonden en welpen. Dit is vaak omdat iedereen anders direct naar de oudste takken wil of omdat er een tekort of teveel aan leiding is. We zijn het er unaniem over eens dat stage bij VG/ Juniors niet kan. Er is te weinig leeftijdsverschil (er is vaak sprake van vriendschappen) en de seniors hebben nog niet genoeg ervaring om zich boven zo een groep te verheffen (het vogelperspectief)

Wanneer stages? Een aantal keer tijdens het jaar (kan er b.v. van afhangen hoeveel takken er zijn waar stage kan). Meestal is er ook een stage op kamp (vaak een ganse kampdag).

Kijk- en doestages Veel seniors gaan voor de eerste maal een kijkstage hebben. Door observatie leren ze het reilen en zeilen van de specifieke tak kennen. Ze doen dus nog niet actief mee bij de voorbereiding en tijdens de activiteit, dit in tegenstelling tot doestages.

Voorbereiding bij stages - Er kunnen b.v. speltechnieken worden gegeven door de moderators in aanloop naar een stage. - De seniors doen mee aan de takraad ter voorbereiding van de volgende (stage)vergadering. - De seniors krijgen voorafgaand aan de stage een vergadering over specifieke zaken per tak ( dit kan ter vervanging zijn van de kijkstages). - Seniors moeten zelf de leiding waarbij ze stage volgen contacteren - De voorbereiding van de stage- activiteit moet b.v. minimum 2 weken op voorhand binnen zijn

Andere belanghebbenden bij stage seniors De leiding van de tak waarbij de seniors stage volgen: - Deze moeten aanwezig zijn bij de voorbereiding, de stage- activiteit en de evaluatie. De leiding mag dus niet van een stage profiteren door niet te komen opdagen. - Moeten in staat zijn de seniors te begeleiden in hun leerproces en dit grondig evalueren met seniors en moderators. De moderators: Deze kunnen hun seniors integraal begeleiden op hun stagetraject of dit kan ook deels. Ze hebben de functie van de stage tijdig aan te kondigen en deze ook te plannen met de takken waarbij de stage zal gebeuren. Naar de voorbereiding toe hebben ze een motiverende en informerende functie. Sommige moderators lopen ook de stage samen mee met de seniors, maar meestal komen ze gewoon eens een kijkje nemen. Wel zijn ze erbij bij de evaluatiemomenten.

Planning van de stage Als je met de leidersploeg de jaarplanning aan het opstellen bent, kan je best de stage- momenten hierin opnemen. Zo weten alle takken ruim op tijd wanneer er een stage is, en kunnen ze hiermee rekening gaan houden.

Evaluatie van de stage Zoals vooropgesteld zijn stages leermomenten voor de seniors. Het is dan ook belangrijk dat er doelgericht geëvalueerd wordt. Anders ga je immers aan de doelen voorbij. De evaluatie gebeurt meestal door drie partijen, namelijk de senior zelf, de leiding van de tak waarbij de senior stage heeft gelopen en de moderators. Vanzelfsprekend is het belangrijk dat iedereen genoeg aan het woord komt. Doel- en procesgericht evalueren is de boodschap.


Seniors binnen de eenheid Seniors als aparte tak van de eenheid met een specifiek programma De seniortak is vaak de eerste tak die valt als er een leiderstekort is. Of vaak wordt er gespeeld met het aantal jaren senior zijn om de leidersploeg onder controle te houden. Evenwel geeft een goed draaiende seniortak vaak de kans tot een goede doorstroom bij de leidersploeg. De meeste seniors komen uiteindelijk wel terecht bij de leiding en blijken er dan ook nog lang te blijven. De seniors hebben, net als de andere takken binnen een eenheid, recht op een eigen programma, of ze dat nu zelf ontwikkelen of niet, het is een volwaardige tak van de eenheid.

De seniortak als klusjestak van de eenheid Vaak worden de seniors beschouwd als een zootje ongeregeld die zich enkel kan nuttig maken als er problemen zijn: opdienen op het jaarlijks eetfestijn, afwassen hier en daar, inspringen bij andere takken, … Natuurlijk zijn ze een deel van de eenheid en moeten ook zij af en toe hun steentje bij dragen, maar overal inspringen indien nodig kan soms teveel van het goede zijn. Bij seniors draait veel rond inspraak, dus als de eenheid zaken van hen verwacht, kunnen ze hier ook inspraak bij vragen. Dit kan via de moderators of seniors kunnen b.v. eens uitgenodigd worden op een eenheidsraad.

VI.2. Stagewerking.

VI.2.1. Voorwoord.

In heel wat eenheden waar aan seniorwerking gedaan wordt, wordt aan stagewerking gedaan, zowel binnen de eenheid zelf als er buiten. In de volgende bladzijden worden enkele richtlijnen, enkel voorstellen, enkele werkvormen gegeven waardoor de stagewerking duidelijker geprofileerd kan worden.

VI.2.2. Doel van de stage.

Het is de bedoeling dat de senior de fundamentele vaardigheden beheerst om voor de leden (van een andere tak) een programma voor een vergadering te realiseren. Tevens wordt aandacht besteed aan de spelleiding voor het verzorgen van diverse spelen/activiteiten die voortkomen uit het activiteitenpakket van het betreffende spelaanbod. Uitgaande hiervan komt het er op neer dat de senior praktijkervaring opdoet en/of ervaringen uitwisselt bij de gast-tak (kijken, ervaren, bespreken) en deze dan ook omzet naar de praktijk. Om het laatste te realiseren is het nodig een stage-opdracht te formuleren of te kiezen, waarin gericht een keuze wordt gedaan om met een onderwerp of een vaardigheid aan de slag te gaan. Tijdens het uitvoeren van de opdracht gaat het erom dat de senior aan het denken wordt gezet over zijn/haar manier van leiding geven en/of om te ontdekken hoe het eventueel anders kan.

VI.2.3. Richtlijnen stagelopen.

VI.2.3.1. Het formuleren/kiezen van de stage-opdracht.

*De senior wordt geïnformeerd over het doel van het stagelopen. Ook de "Stagehandleiding voor seniors" (zie VI.3.) wordt hem/haar toegereikt. *De senior formuleert nu zelf een stage-opdracht (themawerking?). Dit gebeurt tezamen met de moderator(s).

VI.2.3.2. Kiezen van en afspraak maken met de stage-tak.

In de meeste gevallen zal de senior stage lopen bij elke tak van de eenheid met uitzondering van de V/G-tak (leeftijdsverschil is te klein). De keuze wanneer en in welke tak er stage gelopen wordt kan afhankelijk zijn van eenheid tot eenheid. Een duidelijke afspraak wanneer de stage precies zal plaats vinden is onontbeerlijk en gebeurt in samenspraak met alle betrokken partijen.


VI.2.3.3. Bijwonen van minimaal twee vergaderingen bij de stage-tak.

*De stage omvat het meemaken van minimaal twee vergaderingen bij de stag-tak : één vergadering kennismaken/observeren (kijkstage), en één (of meerdere) vergadering(en) mee-uitvoeren conform de stage-opdracht). *De senior kan betrokken zijn in de voorbereiding van de vergaderingen. In ieder geval zal hij/zij de tweede vergadering moeten meehelpen voorbereiden, dit o.a. in verband met het maken van de afspraken over de aanpak van de stage-opdracht. *De senior mag door de leiding van de stage-tak in geen enkel geval alleen op pad worden gestuurd en kan geen verantwoordelijkheid dragen voor de vergadering als geheel. *De twee vergaderingen worden door de leiding van de stage-tak met de senior besproken, bij voorkeur aan het einde van de vergadering.

VI.2.3.4. Het schrijven van het stageverslag.

*De senior maakt een schriftelijk verslag van de stage. *Als ondersteuning voor het maken van het verslag zijn in "Stagehandleiding voor seniors" (zie VI.3.) enkele richtlijnen opgenomen. Ook kan de senior gebruik maken van het "Stageformulier" (zie VI.4.) voor het schrijven van het stageverslag. *Wanneer de senior problemen heeft met het maken van een schriftelijk verslag, kan in overleg voor een andere oplossing gekozen worden. *Het stageverslag wordt afgegeven aan de moderator en eventueel aan de leiding van de stage-tak en de eenheidsleiding.

VI.2.3.5. Het stagegesprek.

*De moderator neemt het initiatief tot het stagegesprek. *In het stagegesprek wordt de stage afgerond, waarbij het stageverslag en met name de uitvoering van de stage-opdracht wordt besproken. Deze bespreking kan individueel gebeuren (senior-moderator) of in groep (senior met en/of seniortak en/of moderator en/of leiding van de stage-tak en/of eenheidsleiding).

VI.2.4. Organisatie stagelopen.

Voor het goed verloop van het stagelopen is het belangrijk aandacht te besteden aan de volgende punten : *Zorg dat de stage-tak op de hoogte is van het doel van het stagelopen en met name de taak van de takleider daarin. *Informeer de stage-tak als zij weer in een bepaalde periode een senior als stagiair mogen verwachten. *Bespreek regelmatig de ervaringen rond het stagelopen met de takleiders, zowel met betrekking tot het op stage gaan van de seniors als het 'stage-tak' zijn. Deze punten kunnen bijvoorbeeld aan de orde komen via de eenheidsraad of een takleidersraad, ten slot van rekening wordt de senior toch leider ?


VI.2.5. Richtlijnen beoordeling stageverslag.

Het doel van het stageverslag is dat de senior nog eens nadenkt hoe hij/zij de stage heeft ervaren. Om het stageverslag van de seniors serieus te nemen moet de moderator het verslag gaan beoordelen; niet dat er een cijfer voor gegeven moet worden, wel als uitgangspunt voor het stagegesprek. Een aandachtspunt hierbij is dat niet iedereen alles goed op papier kan verwoorden, de ene senior zal het beter kunnen vertellen dan schrijven en de andere kan beter iets schrijven dan vertellen. Een aantal punten waarop de moderator op kan letten zijn : *Is het stageformulier volledig ingevuld ? *In hoeverre zijn de antwoorden gemotiveerd ? *Is het verslag duidelijk leesbaar en begrijpelijk geschreven ? *Welke punten uit het verslag geven aanleiding tot een gesprek ?

VI.2.6. Richtlijnen stagegesprek.

Onderstaande richtlijnen zijn beschreven uit het standpunt dat het hier gaat om een stagegesprek tussen senior en moderator. Indien meerdere personen aanwezig zouden zijn (zie voorgaand), is het nodig deze richtlijnen door te geven aan de personen die deelnemen aan het gesprek.

VI.2.6.1. Het doel.

*Verdieping van de opgedane praktijkervaringen. *Het eventueel laten toelichten van het stageverslag (of vraagpunten daaruit). *Het bespreken van de stage-opdracht. *Het helpen formuleren/concretiseren van aandacht-/leerpunten met betrekking tot verdere begeleidingsmomenten (volgende stages, leider worden, enz...)

VI.2.6.2. De sfeer.

Het gesprek dient in een zodanige sfeer te verlopen dat er tussen senior en moderator een goede communicatieve relatie aanwezig is. Belangrijk hierbij is de bijdrage van de moderator : het is niet de bedoeling over te gaan naar een kruisverhoor maar naar een gesprek waarin de senior zijn ervaringen kwijt kan. Enkele aandachtspunten voor het stagegesprek zijn : *Maak van tevoren een planning van het gesprek. *Stel de senior op zijn gemak. Leg uit waarover het gesprek zal gaan en leg tevens de bedoeling ervan uit. *Let op nonverbale reacties, uitingen over wel of niet mee eens zijn of uitingen van nervositeit. *Houd de tijd in de gaten : ga niet te lang op vragen of onderwerpen in. *Zowel vragen als onderwerpen van het gesprek dienen, in eerste instantie, uit het stageverslag te worden gehaald (eventuele onduidelijkheden of vragen die de senior zelf heeft geformuleerd).

*Vermijd de welles/nietes-discussie : een andere mening erop na houden mag. *Stel geen diepzinnige vragen omdat dit door de senior als bedreigend kan worden ervaren. *Probeer in het gesprek achter eventuele leervragen/onderwerpen te komen. *Eindig het gesprek met de vraag of de senior nog iets anders wil bespreken en wat hij/zij en jezelf van het gesprek vonden.

VI.2.7. Een negatieve ervaring.

Wat doet de moderator met een senior die in zijn stageverslag een negatieve weer-gave geeft van de stage-tak of schrijft dat hij niets van de stage heeft geleerd ? Pasklare antwoorden hierop geven gaat niet, maar indien het probleem veroorzaakt is door de stage-tak zelf dan kan men het motto "een negatieve ervaring is ook een leerervaring" aanhalen. Het is dan vooral belangrijk tijdens het stagegesprek de senior te laten motiveren waarom hij zich een negatieve mening heeft gevormd en wat hij er zou kunnen aan doen om dit in de toekomst te kunnen voorkomen en/of te veranderen. Ook kan men als moderator de situatie tegenkomen dat men met een totaal ongemotiveerde senior te maken heeft, een senior die alles maar waardeloos vindt en aan de stage meedoet omdat hij 'moet'. In die situatie kan de moderator enkel de senior duidelijk maken dat hij die stage loopt voor zichzelf om in de toekomst zo goed mogelijk leiding te kunnen geven.

Stagehandleiding voor Seniors