Milieuvriendelijk scouten op kamp: verschil tussen versies

Uit FOSwiki

(Meer informatie)
k
 
Regel 1: Regel 1:
 
{{beginnetje}}
 
{{beginnetje}}
 
{{afbeeldingen gewenst}}
 
{{afbeeldingen gewenst}}
<p align='right'>'''Deze pagina is een onderdeel van de pagina [[Kamp]].'''<br>
+
<p align='right'>'''Deze pagina is een onderdeel van de pagina [[Op kamp]].'''<br>
 
'''Je kan er verder doorklikken naar allerhande praktische kampinformatie.'''</p>
 
'''Je kan er verder doorklikken naar allerhande praktische kampinformatie.'''</p>
 
<br>
 
<br>

Huidige versie van 22 jan 2014 om 15:01

Deze pagina is een onderdeel van de pagina Op kamp.
Je kan er verder doorklikken naar allerhande praktische kampinformatie.


Laat geen sporen na.

Baden-Powell formuleerde het reeds kernachtig: "Laat de wereld een stukje mooier achter dan je haar hebt aangetroffen." Scouts zoeken vaak de natuur op, en zekers als we op kamp gaan. Terecht ook. Laten we tijdens ons verblijf dan ook het nodige respect opbrengen voor onze omgeving. Het is niet makkelijk om geen sporen achter te laten, en al helemaal niet om de wereld een stukje mooier achter te laten dan we ze hebben aangetroffen. Maar we kunnen enkel maar ons best doen.

Als we goed nadenken over wat we allemaal willen doen op kamp, en alles goed voorbereiden is het zeker mogelijk. We kunnen de 7 principes van het internationale Leave No Trace programma er bijpakken:

  • Plan Ahead and Prepare (vooruit plannen en alles goed voorbereiden)
  • Travel and Camp on Durable Surfaces (op weinig vergankelijke ondergronden reizen en verblijven)
  • Dispose of Waste Properly (ga op een goede manier om met afval)
  • Leave What You Find (laat alles achter zoals je het aantrof)
  • Minimize Campfire Impacts (minimaliseer de invloed van een kampvuur)
  • Respect Wildlife (respecteer de fauna en flora)
  • Be Considerate of Other Visitors (hou rekening met elkaar en andere bezoekers)

We staan er misschien te weinig bij stil, maar mensen hebben een ongelooflijk grote invloed op hun omgeving. Bovenstaande stappen kunnen helpen die impact op de natuur zo klein mogelijk te houden. Ook op kamp...


Begin bij het kampboekje

Als je een kampboekje maakt, vermeld dan duidelijk de gemaakte afspraken en geef concrete tips om hier aan mee te werken. In de ‘wat meenemen-lijst’ kan je bijvoorbeeld volgende tips opnemen:

  • Brooddoos en drinkbus verplicht! (geen plastic zakjes of aluminiumfolie, geen blikjes, wegwerpflesjes en brikverpakkingen).
  • Milieuvriendelijke zeep a.u.b.
  • Geen snoep in kleine, individuele verpakkingen.
  • Geen spullen die op batterijen werken (of -indien absoluut noodzakelijk- oplaadbare of kwikvrije batterijen).
    • Als zaklamp kan je ook een knijpkat voorstellen (zonder zaklantaarnbatterijen), waarbij de benodigde stroom wordt opgewekt door in het apparaat te knijpen. Aan sommige zaklampen kun je ook draaien i.p.v. knijpen.
  • Geen radio’s of cassettespelers, wel muziekinstrumenten
  • Geen papieren zakdoekjes, wel stoffen zakdoeken
  • ...

PS: Kopieer je kampboekje en alle briefwisseling i.v.m. je kamp dubbelzijdig en op kringlooppapier (dit kan je verkrijgen in alle kleuren, formaten en diktes). Hier vind je copyzaken die op gerecycleerd papier drukken. Je kan ook alles op A5 drukken (is besparender dan A4...).

OPMERKING
Wees consequent!!! Kinderen en jongeren zijn daar – terecht - erg gevoelig voor! Als je van hen milieuvriendelijkheid verwacht, kom dan zelf niet aanzetten met spuitbussen of detergenten... Maak hen echter ook wel duidelijk dat je niet alles tegelijk kan realiseren.


Beperk het afval

  • Koop alles in grote verpakkingen aan, zo vermijd je nodeloze afvalproductie. Bijvoorbeeld op trektocht hoeft niet elk kind een individueel verpakt lunchpakket mee te krijgen.
  • Informeer hoe in de gemeente de regeling is voor het sorteren en ophalen van afval. Is er een recyclagepark in de buurt? Wat kan je allemaal sorteren?
  • Zet de kinderen aan tot sorteren; maak bijvoorbeeld een sorteerspel en sjor je eigen containerpark ineen.
  • Je groenafval kan je composteren of aan de kippen geven. Hou het in elk geval uit de zak met restafval.
  • Je kan ook overwegen om enkele kippen mee te nemen op kamp. Kippen zijn prima verwerkers van etensresten, groen- en tuinafval. Omdat we nog nooit een kip hebben zien rondlopen met een bijsluiter op haar kop, kan je wat elementaire kippenkennis terugvinden in "Deel II, Loslopend Wild" (zie onderaan). Zorg er alvast voor dat de kippen voldoende plek hebben om rustig rond te scharrelen en dat ze niet achternagezeten worden door enthousiaste kinderen. Ook bij het transport is het van belang om te zorgen dat ze op een diervriendelijke manier getransporteerd worden.
  • Gebruik op bezoekdag geen wegwerpservies. Kondig bij de ouders aan dat ze hun eigen eetgerei moeten meebrengen.


Respecteer het terrein en de omgeving

  • Spoor de kinderen aan om bio-afbreekbare zeep & shampoo mee te nemen op kamp. De resten komen immers in de beek of in de bodem terecht
  • Gebruik ecologisch afwasmiddel, bv. Ecover. Als je kookt op een houtvuur, smeer je potten dan op voorhand in met bruine zeep; zo hoef je geen agressieve detergenten te gebruiken.
  • Beperk waterverontreiniging: (af)wassen in de beek klinkt idyllisch, maar de vissen denken daar anders over! Loos je afvalwater in een put in de grond op minstens 10 m afstand van een waterloop.
  • Om hinderlijke geuren in en rond de hudo te beperken, kan je dagelijks een laagje aarde in de put gooien. Bleekwater in de put gieten is volledig uit den boze!!
  • Nachtspelen en dauwtrips zijn cool. Maar heb respect voor de stilte die er dan heerst in de natuur. Integreer dit bv. in een spel rond ‘geluiden luisteren’
  • Neem op voorhand contact op met de boswachter, overloop met hem het kampprogramma en maak afspraken i.v.m. spelen in het bos!
  • Dood hout is belangrijk voor de ecologische waarde van het bos. Tracht de hoeveelheid sprokkelhout te beperken.


Milieuvriendelijk koken

  • Vermijd nodeloos transport: vraag of er in de buurt een biologisch producerende boer gevestigd is, waar je terecht kan voor verse groenten en fruit, melk en eieren. Op www.fermweb.be vind je een lijst van Vlaamse boeren.
  • Zorg bij de aankopen voor zo weinig mogelijk verpakte producten: onverpakte groenten en vlees, yoghurt en platte kaas in grote potten in plaats van in kleine individuele verpakkingen, beperk aluminium-, blik-, brik- en plasticverpakkingen. Kies in de plaats daarvan voor glazen verpakkingen met statiegeld, die je kan terugbrengen naar de winkel.
  • Houd bij het opstellen van het kampmenu rekening met de seizoensgebonden groenten- en fruitkalender. Geen tomaten of aardbeien in de winter, geen witlof in de zomer! Deze producten hoeven niet ver getransporteerd te worden en ze liggen niet al lange tijd in één of andere frigo.
  • Koop eieren los of op een karton. Neem geen isimo-doosjes. Die bevatten CFK’s: giftige stoffen die ook in spuitbussen zitten.
  • Koop kookgerei met een lange levensduur.
  • Misschien is de beste manier om water te sparen een dagje zonder vlees of zonder koffie? Eén kopje koffie kost immers 150 liter water. En één kilogram vlees kost al gemakkelijk 16.000 liter water. Meer info op www.waterfootprint.org.
  • Gebruik minder vlees in het menu. Minder vlees is gezond, omdat ons lichaam niet zoveel eiwitten nodig heeft. Naast het hormonenprobleem zijn er nog heel wat andere redenen te bedenken om minder vlees te eten. De pesticiden die gebruikt worden voor het kweken van het veevoeder vervuilen het milieu. Ook de mestoverschotten vervuilen en verzuren het milieu. Er wordt aan grondverspilling gedaan, want voor de productie van 1 kg vlees is 7 kg plantaardig eiwit nodig. Om hierin te voorzien spreekt het Westen de Derde Wereld aan. Daar worden wouden gekapt om veevoeder te verbouwen, met alle gevolgen vandien. Om dan nog maar te zwijgen van de gekke-koeienziekte of de manier waarop dieren in sommige bedrijven behandeld worden…
  • Vermijd ‘fast-food’- producten. Kies voor kwaliteit. Probeer bijvoorbeeld zo veel mogelijk verse groenten en soep te koken. Neem desnoods een grotere kookploeg mee of zet af en toe eens rauwkost op tafel.
  • Kies voor volwaardige producten: grof brood, ongeraffineerde suiker, ongezuiverde rijst, ongebleekte koffiefilters… Zo is er alvast geen onnodige energieverkwisting aan het raffineren en bewerken van voedingsmiddelen. Koop biologische koffie en thee.
  • Laat de kinderen kraantjeswater drinken. In Europa spoelen we zelfs onze WC met drinkwater, dus vermijd aankoop van honderden pet-flessen.
  • Je kan heel wat water besparen in de keuken of fourageten. Giet bijvoorbeeld zo weinig mogelijk water bij aardappelen en groenten. Overtollig water moet je toch maar weggieten. Het kost bovendien meer energie en je verliest er heel wat vitaminen en voedingsstoffen mee. Aardappelwater en groentenat kan je ook toevoegen aan je soep of je kan er saus mee maken. Zo gaat er niets verloren.
  • Bereken de hoeveelheden zo nauwkeurig mogelijk om resten te vermijden. Indien je toch resten hebt, doe dan aan restverwerking: van een overschotje gekookte aardappelen kan je bijvoorbeeld een lekkere aardappelsalade maken.
  • Het kooklogboek, heel handig voor de volgende kokers! Je houdt bij hoeveel je verbruikt hebt van welke producten voor een maaltijd. Zo maak je de kans kleiner dat er grote hoeveelheden moeten weggegooid worden een volgende keer (of dat er te weinig was…).
  • Het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie liet een volledig kampthema rond duurzame ontwikkeling uitwerken. Op de website boeboekkamp.be vind je ook een pagina over duurzame voeding op kamp.
  • Nog meer tips en suggesties voor een milieuvriendelijke keukentent vind je op kamp4nature.be.

Denk na over het nodige spelmateriaal

  • Voor waterspelen kan je water uit de rivier gebruiken. Zo beperk je waterverspilling.
  • De natuur zit vol kleuren, gebruik ze! Maak zelf natuurlijke schmink: bepaalde planten kan je over je huid wrijven of mengen met water en zo tal van kleuren bekomen. Enkele vbn: GEEL kan je bekomen uit berkenbladeren en –bast, korstmos en uienschil; GEELGROEN uit varens; GROEN uit brandnetels en vlierbladeren; ROOD uit rode biet; BLAUW uit rode kool en bramen; BRUIN uit walnoten en eikenschors.
  • Als je verf koopt, kies dan voor verf op waterbasis.
  • Koop milieuvriendelijke lijm (zonder oplosmiddelen).
  • Koop duurzame materialen, die je lang kan blijven gebruiken.
  • Herstel kapot materiaal ipv het weg te gooien
  • Niet alle knutselmateriaal moet je aankopen, je kan gerust gebruik maken van dingen die je vindt in de natuur of van gerecycleerd wegwerpmateriaal (wc-rolletjes, kroonkurken, botervlootjes, yoghurtpotjes, …) BELANGRIJK: verzamel dit alles reeds voor het kamp. Je moet dan bijvoorbeeld niet met z’n allen yoghurt uit kleine potjes zitten eten omdat je die potjes even later voor een spel nodig hebt.
  • Maak de kinderen milieubewust door het opruimen van materiaal & afval in het spel te integreren
  • Zet zo weinig mogelijk de schaar of het mes in je sjortouw. Heb je bij een sjorring een stuk touw over, rol het in een bolletje zonder het af te snijden.
  • Op de website [www.natuurenbosspel.be] vind je tips om een spel op een natuurvriendelijke manier in elkaar te steken. Ook een massa aan kant-en-klare bos- en natuurspelen kan je hier downloaden. Op de website vind je ook praktische zaken terug zoals: de contactgegevens van de boswachter uit de buurt, informatie over speelzones, correcte info over verzekeringen & natuur (wat mag en wat mag niet?), …


Laat je kampplaats achter zoals je ze kreeg!

Inspecteer alle slaapweides, speelterreinen en eventuele lokalen grondig. Probeer je kampplaats er te laten uitzien alsof je er nooit bent geweest.

  • Loop met iedereen nog eens het terrein na om alle stukjes sjortouw, papiertjes en ander klein afval op te rapen. Als je dit goed aanpakt met iedereen op een lange rij is dit geen zo'n groot werk. Gewoon doen.
  • Als je je tenten opbergt, tel dan alle piketten na zodat er bij vertrek geen meer in de grond steken. Gooi ook alle geulen rond de tenten terug dicht.
  • Heb je sjorbalken in de grond gestoken, vul dan alle gaten terug op. Dit gaat immers niet van zelf. Je wil toch niet dat leden van de volgende groep op het einde van hun kamp allemaal verstuikte enkels hebben? De koeien van de boer kunnen trouwens hun poten breken als ze in zo'n smalle diepe put sukkelen.
  • Ook als je een grote put hebt gegraven vul je die netjes terug op. Duw de aarde goed aan (het zakt immers nog wel wat) en plaats de graszoden mooi terug.
  • Vergeet zeker niet het kampvuur goed te doven. Zorg dat al het smeulende hout een fikse lading water over zich heen krijgt.
  • De kampvuurkring zelf ruim je best met wat extra aandacht op. Kroonkurken of sigarettepeuken zijn niet al te groot...
  • ...


Met de trein op kamp!

Met de trein op kamp? Voordeliger dan je denkt, en bovendien milieuvriendelijk. Wist je dat vier kinderen tot twaalf jaar gratis meereizen met elke betalende reiziger van twaalf jaar of ouder? Dit gratis vervoer geldt voor reizen tussen twee Belgische stations, in treinen van het binnenlands verkeer en zonder uurbeperking.

Een rekenvoorbeeld: een groep van 16 kinderen van 10 jaar en hun vier begeleiders reizen samen van Antwerpen naar Vielsalm voor in totaal 20 euro (vier Go-pass ritjes). Je betaalt voor deze reis dus maar één euro per persoon.


Meer informatie

  • Het boek Loslopend Wild deel II geeft tips om je kamp milieuvriendelijk in te richten en om energie te besparen. Zie site Steunpunt Jeugd.
  • Ook bij JeROM, de overheidsdienst voor Jeugd, Ruimte, Omgeving en Milieu kan je informatie krijgen over milieuvriendelijk op kamp gaan. Klik door naar jeromweb.be.
  • Op de pagina duurzaam waterverbruik vind je allerhande tips over hoe je zorgvuldig kan omspringen met water.
  • Nog meer handige tips en weetjes om een natuurvriendelijk kamp te organiseren vind je op de website [1] onder het luikje 'milieuvriendelijk op kamp'.
  • www.natuurenbosspel.be is een heerlijke website over natuur- en bosvriendelijke spelen.
  • In de brochure Groen Doenom o.a. je kamp te vergroenen
  • Buiten Benen is een handboek voor natuurvriendelijk spelen: boordevol kant-en-klare spelen in bos en natuur, weetjes over planten en dieren, originele kooktips, doe-ideeën die inspiratie geven voor natuurvriendelijke activiteiten in de vier seizoenen.Te koop op deze site voor €9 of te leen bij FOS Open Scouting
  • “De Boom in!”: Een kampvuur stoken nabij een bos. Vlottentocht op de beek. Vrij spelen in bossen en natuurgebieden. Onmisbare en onvergetelijke musts voor avontuurlijke jeugdgroepen! Maar voor de leiding is het niet altijd makkelijk om de steeds veranderende regels en wetgeving te kennen. De beknopte brochure ‘De Boom in!’ zet de meest relevante regelgeving voor spelen in bos en natuur op een rijtje. En dit voor Vlaanderen, Wallonië en Brussel.